Ostatnia aktualizacja: 03.08.2026

Najważniejsze informacje

• Obowiązek podawania darmowej wody z kranu w restauracjach nie obowiązuje. Przepis, który miał go wprowadzić, został 8 lipca 2026 roku wykreślony z projektu nowelizacji ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100).
• Szeroko komentowana data 12 sierpnia 2026 roku jest nieaktualna. W tym terminie żadne nowe obowiązki dla gastronomii związane z wodą nie wchodzą w życie.
• Wycofany projekt zakładał podawanie 0,5 litra wody na osobę, bezpłatnie, na życzenie klienta i w naczyniach wielokrotnego użytku, wyłącznie w lokalach z miejscami siedzącymi.
• Za niepodanie darmowej wody nie grożą żadne kary. Sankcji ani organu kontrolnego nie określał także sam projekt przed wycofaniem przepisu.
• Podawanie darmowej wody pozostaje dobrowolną decyzją właściciela lokalu i może być elementem strategii obsługi gościa oraz budowania wizerunku.
• Temat prawdopodobnie wróci, ponieważ resort klimatu oficjalnie nie zamknął sprawy. Warto śledzić dalsze prace nad ustawą opakowaniową.

Spis treści

1. Czy restauracja ma obowiązek podawać darmową wodę? Stan na sierpień 2026
2. Co zakładał projekt przepisów o darmowej wodzie z kranu?
3. Skąd wziął się pomysł i dlaczego przepis wypadł z ustawy?
4. Czy za brak darmowej wody grożą kary?
5. Czy warto podawać darmową wodę mimo braku obowiązku?
6. Co dalej z przepisami i jak się przygotować?
7. Najczęstsze pytania o darmową wodę w restauracji

Czy restauracja ma obowiązek podawać darmową wodę? Stan na sierpień 2026

Nie, w Polsce nie obowiązuje żaden przepis, który nakazywałby restauracjom podawanie darmowej wody z kranu. Taki obowiązek przewidywał projekt nowelizacji ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (projekt UC100), przygotowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Jednak w wersji projektu opublikowanej 8 lipca 2026 roku przepis o darmowej wodzie został wykreślony.

Oznacza to, że szeroko komentowana data 12 sierpnia 2026 roku jest nieaktualna. Ministerstwo, pytane o dalsze losy pomysłu, odpowiada jedynie, że „decyzje w tej sprawie jeszcze nie zapadły”. Na dziś lokal gastronomiczny może zgodnie z prawem odmówić podania bezpłatnej kranówki albo doliczyć ją do rachunku. To wyłącznie decyzja biznesowa właściciela.

Co zakładał projekt przepisów o darmowej wodzie z kranu?

Wycofany przepis był precyzyjny i, trzeba przyznać, prosty do wdrożenia. Zakładał, że lokal gastronomiczny na życzenie klienta poda bezpłatnie wodę z kranu według następujących zasad:

• 0,5 litra wody na osobę podczas jednej wizyty,
• wyłącznie na życzenie klienta (obsługa nie musiałaby proponować wody z własnej inicjatywy),
• całkowicie bezpłatnie, bez możliwości pobrania nawet symbolicznej opłaty za podanie wody,
• w naczyniach wielokrotnego użytku lub wielokrotnego napełniania, takich jak szklanki, dzbanki czy karafki, a nie w jednorazowych kubkach lub butelkach.

Obowiązek miał objąć wyłącznie stacjonarne lokale z miejscami siedzącymi do konsumpcji na miejscu: restauracje, bary, kawiarnie czy stołówki. Punkty działające tylko na wynos były z niego wyłączone.

Co istotne, projekt nie przewidywał żadnych dodatkowych obowiązków sanitarnych. Woda z sieci wodociągowej w Polsce podlega kontroli jakości niezależnie od tego przepisu, a lokal nie musiałby prowadzić odrębnych badań ani dokumentacji.

Skąd wziął się pomysł i dlaczego przepis wypadł z ustawy?

Źródłem pomysłu jest unijne rozporządzenie opakowaniowe PPWR (rozporządzenie 2025/40), które ma ograniczyć ilość odpadów opakowaniowych, w tym jednorazowych butelek po wodzie. Wbrew częstym doniesieniom PPWR nie nakazuje państwom członkowskim wprowadzenia darmowej wody w gastronomii, a jedynie zachęca do takich rozwiązań. Decyzja o formie przepisów należała więc w całości do polskiego ustawodawcy i właśnie dlatego mogła zostać wycofana.

To już druga nieudana próba uregulowania tego tematu. Pierwszą był poselski projekt Lewicy z września 2025 roku, który przepadł w Sejmie. Drugą była propozycja resortu klimatu w ramach UC100, z planowanym wejściem w życie 12 sierpnia 2026 roku, czyli w terminie zbieżnym z harmonogramem stosowania PPWR. Po krytyce ze strony branży gastronomicznej, która wskazywała na dodatkowe koszty i ryzyko spadku sprzedaży napojów, przepis zniknął z projektu. Resort nie wyklucza jednak powrotu do tematu w innej ścieżce legislacyjnej.

Czy za brak darmowej wody grożą kary?

Nie. Skoro obowiązek podawania darmowej wody nie istnieje, nie ma też żadnych kar za jej niepodanie, ani finansowych, ani administracyjnych.

Warto też doprecyzować kwestię sankcji, o których dyskutowano przy okazji projektu: wycofany przepis nie określał ani wysokości ewentualnych kar, ani organu, który miałby kontrolować jego realizację. Jeśli przepisy w przyszłości wrócą, kwestia sankcji zostanie dopiero rozstrzygnięta w toku prac legislacyjnych. Wtedy też zaktualizujemy ten artykuł o konkretne informacje.

Czy warto podawać darmową wodę mimo braku obowiązku?

Brak obowiązku nie oznacza, że temat można odłożyć na półkę. Coraz więcej gości, zwłaszcza młodszych i przyjezdnych z krajów, w których kranówka na stole to standard, po prostu o nią pyta. Koszt podania 0,5 litra wody z sieci to ułamek grosza, a odmowa potrafi kosztować znacznie więcej: negatywną opinię w Google i wrażenie, że lokal liczy każdą złotówkę.

Z drugiej strony sprzedaż wody butelkowanej to dla wielu lokali istotny składnik marży na napojach, więc decyzja nie jest zero-jedynkowa. W praktyce dobrze sprawdzają się rozwiązania pośrednie: karafka wody do posiłku wliczona w doświadczenie gościa, woda filtrowana w niewielkiej cenie albo darmowa kranówka podawana na życzenie, przy zachowaniu płatnej oferty wód premium i napojów funkcjonalnych. Jeśli liczysz rentowność takiego rozwiązania, punktem wyjścia jest Twoja marża gastronomiczna na kategorii napojów, a dobrym uzupełnieniem oferty będą aktualne trendy w napojach bezalkoholowych.

Co dalej z przepisami i jak się przygotować?

Temat darmowej wody w gastronomii niemal na pewno wróci. Presja unijna na ograniczanie odpadów opakowaniowych nie słabnie, a resort klimatu oficjalnie nie zamknął sprawy. Warto więc obserwować dalsze prace nad nowelizacją ustawy opakowaniowej (UC100) i komunikaty Ministerstwa Klimatu i Środowiska.

Dobra wiadomość jest taka, że ewentualne wdrożenie będzie banalnie proste: wystarczą szklanki lub dzbanki wielokrotnego użytku i krótkie przeszkolenie obsługi. Żadnych inwestycji w systemy filtracji, badań mikrobiologicznych ani dodatkowej dokumentacji projekt nie wymagał i nic nie wskazuje, by przyszłe wersje miały to zmienić. Ten artykuł zaktualizujemy, gdy tylko status przepisów się zmieni.

Przeczytaj również: Stawka VAT na usługi gastronomiczne i cateringowe – przewodnik 2026

Najczęstsze pytania o darmową wodę w restauracji

Czy od 12 sierpnia 2026 roku restauracje muszą podawać darmową wodę?

Nie. Przepis, który miał wprowadzić taki obowiązek od 12 sierpnia 2026 roku, został wykreślony z projektu nowelizacji ustawy opakowaniowej 8 lipca 2026 roku. Obowiązek nie wejdzie w życie w tym terminie.

Jakie kary grożą restauracji za brak darmowej wody?

Żadne. Obowiązek podawania darmowej wody nie wszedł w życie, więc nie istnieją też kary za jej niepodanie. Sankcji nie określał również sam projekt ustawy przed wycofaniem przepisu.

Co dokładnie zakładał wycofany projekt?

Lokale gastronomiczne z miejscami siedzącymi miały na życzenie klienta bezpłatnie podawać 0,5 litra wody z kranu na osobę, w naczyniach wielokrotnego użytku. Punkty działające wyłącznie na wynos były wyłączone z obowiązku.

Czy obowiązek darmowej wody może jeszcze wrócić?

Tak, to prawdopodobne. Ministerstwo Klimatu i Środowiska informuje, że decyzje jeszcze nie zapadły, a unijne rozporządzenie PPWR zachęca państwa członkowskie do promowania wody z kranu. To była już jednak druga wycofana próba, więc termin ewentualnego powrotu przepisów jest trudny do przewidzenia.

Czy klient może dziś domagać się darmowej kranówki?

Klient może o nią poprosić, ale lokal ma pełne prawo odmówić albo pobrać za nią opłatę. Podawanie darmowej wody pozostaje dobrowolną decyzją właściciela.